Astarte

Home » Zwangerschap » 40 weken in vogelvlucht

40 weken in vogelvlucht

Een lief neusje, 2 kleine oortjes, tien kleine vingertjes en teentjes: jouw baby is straks het mooiste kind van de wereld. Maar wanneer ontstaan dat neusje en die kleine vingertjes nu eigenlijk? In onderstaande overzicht vliegen we er in een vogelvlucht even doorheen. 

Klik op een week om direct de informatie te lezen.
Week 1 Week 11 Week 21 Week 31
Week 2 Week 12 Week 22 Week 32
Week 3 Week 13 Week 23 Week 33
Week 4 Week 14 Week 24 Week 34
Week 5 Week 15 Week 25 Week 35
Week 6 Week 16 Week 26 Week 36
Week 7 Week 17 Week 27 Week 37
Week 8 Week 18 Week 28 Week 38
Week 9 Week 19 Week 29 Week 39 Week 41
Week 10 Week 20 Week 30 Week 40 Week 42

1ste Week 
Telmatig begint de eerste week al voordat je zwanger bent; er is nog niet echt sprake van een zwangerschap maar bij de berekening wordt nu eenmaal uitgegaan van de eerste dag van je laatste menstruatie. In deze week heb jij je menstruatie en dan zal over ongeveer twee weken een eisprong plaatsvinden waarna een zwangerschap kan ontstaan. De rijping van het eitje begint nu.

Gestopt met Anticonceptie..... Gestart met foliumzuur....

2de Week 
Er is in deze week nog steeds niet echt sprake van een zwangerschap. Je hebt je menstruatie net achter de rug. Als je een cyclus hebt van 4 weken zal aan het eind van deze week een eisprong plaatsvinden waarna er een zwangerschap kan ontstaan. Van de 1ste tot de 14de dag rijpt er een eitje in de eierstokken, rond dag 14 is dit eitje rijp en vindt er een eisprong plaats en de rijpe eicel 'springt' als het ware uit de eierstok en zweeft naar je eileider. Om de eicel heen zitten veel andere cellen die je eicel beschermen (zie foto). De eicel wacht nu op de bevruchting....... 


Soms komt het wel eens voor dat je lichaam niet één maar twee rijpe eicellen laat springen. Deze eicellen kunnen dan ook allebei bevrucht worden > een tweeling! In dit geval spreken we dan over een twee-eiige tweeling; een eeneiige tweeling ontstaat namelijk door een deling ná de bevruchting. 
Soms zijn er al zaadcellen aanwezig in de eileider omdat je al vóór de eisprong hebt gevreeën. De bevruchting zal dan snel plaats vinden want duizenden zaadcellen waren er al aan het wachten en grijpen dan hun kans als ze de eicel waarnemen. Is de eicel eerder in de eileider aanwezig dan de zaadcellen dan wordt door de eicel rustig enkele dagen gewacht. Zaadcellen zijn veel beweeglijker dan eicellen. Van de miljoenen zaadcellen die per keer worden geproduceerd kan er maar één de winnaar zijn. Op het moment dat één zaadcel met zijn 'kop' in de buitenste laag van de eicel is gedrongen sluit de eicel zich hermetisch af voor de andere zaadcellen > de bevruchting heeft nu plaats gevonden. 

3de Week 
Het kan zijn dat je al zwanger bent of misschien nog net niet ... Als de bevruchting heeft plaatsgevonden begint het zich direct te delen en vervolgd zijn weg en al gauw wordt het een trosje van tientallen cellen. 44 autochromosomen plus 2 geslachtschromosomen heeft je bevruchte eicel nu dus het geslacht en de blauwdruk van jouw kindje zoals het er later uit komt te zien is al aanwezig. Ca. 30 uur na de bevruchting deelt het bevruchte eitje zich in twee identieke cellen, na tien uur delen de cellen zich weer, naar vier cellen, naar acht en naar zestien, het lijkt dan op een moerbei, wij noemen het dan de morula. Na een dag of 6 zijn het er al ruim 100 cellen en wordt het eitje lijkt nu op een kleine besje en wordt nu blastula (= blastocyste) genoemd. Het bestaat nu uit twee lagen: de binnenste cellaag, de embyoblast, gaat zich vormen tot je kind en de buitenste cellaag, het trofoblast, vormt zich tot je placenta (=nageboorte) Aan het eind van deze week begint hij zich in te graven in het slijmvlies van je baarmoeder > de implantatie (= de conceptie). 
Foto: bevrucht eitje zo'n 30 uur oud 

4de Week 
Ondertussen is je lichaam HCG gaan produceren (zie zwangerschaps testen) en wordt door het hormoon oestrogeen en progesteron je baarmoeder gereed gemaakt om het bevruchte eitje te ontvangen, dit duurt ongeveer een dag of drie (zolang duurt het ook voor het eitje in de baarmoeder is aangekomen). De innesteling van de eicel vindt na ca. vier dagen later plaats (aan het eind van de 4de week) en gaat soms gepaard met een beetje bloedverlies waardoor je zou kunnen denken dat je weer begint te menstrueren. Je baby is nog minder dan 1 mm groot.
De eerste zwangerschapskenmerken beginnen al wel: soms krijg je al last van jeukende of stekende borsten en bij sommige begint de misselijkheid.

Foto: bevrucht eitje 5 dagen oud

Ondertussen groeperen de binnenste cellen zich van twee in drie lagen die later zullen uitgroeien tot de verschillende lichaamsdelen van je baby. Andere cellen zullen zich ontwikkelen tot het vruchtvlies. Langzaam aan wordt ook de placenta en dooierzak gevormd. Hieruit gaat het embryo bloedlichaampjes vormen en wordt er een begin gemaakt aan het ontstaan van je baby. Een hele belangrijke week dus waarin liever niets mis mag gaan. Hoe moeilijk het ook voor je is om je vermoeden te bevestigen, het doen van een zwangerschapstest heeft in deze week nog echt geen zin. 

5de Week 
Je baby is nu ongeveer 2 mm groot.
Je bent nu over tijd en je kan een zwangerschapstest doen (en opgeven voor Moeders voor Moeders). Je baby heeft nu ongeveer de grote van een rijstkorrel en heeft een soort staartje gekregen, het lijkt op een soort kikkervisje. Het begin van de ontwikkeling van het hartje is gemaakt en ook het begin van ruggenmerg en hersenen vindt deze week plaats. 

Het eerste stadium in de ontwikkeling van het centraal zenuwstelsel is de vorming van een groef in de bovenste laag cellen aan het staarteinde van je embryo. De cellen bollen op en vormen een holle zenuwbuis. Het ene uiteinde van die buis groeit uit tot de hersenen, het andere tot het ruggenmerg. Ook ontstaat er weefsel die later de ruggengraat, de ribben en buikspieren gaan vormen. Er komen vier bobbeltjes uit het lichaampje die uit zullen groeien tot volledige ledematen. 

De onderste laag gaat zich gedurende de zwangerschap ontwikkelen tot het ademhalingsapparaat en het maagdarmkanaal van jouw kindje. De middelste laag ontwikkelt zich tot de geslachtorganen, de botten, de spieren (inclusief het hartje!), de bloedvaten en de nieren Aan het eind van deze week (dag 21 na de conceptie) begint het hartje te kloppen.

Als je zo leest wat voor belangrijke dingen er allemaal in het begin al gebeuren kun je misschien wel begrijpen, dat het zeker nu heel belangrijk is te letten op zaken zoals niet roken, niet drinken en geen medicijnen !

Ondanks dat jouw buik nog plat is begin je toch al meer verschijnselen te bemerken van je zwangerschap: de al genoemde last van misselijkheid, meer plassen, sneller moe. Dat je sneller moe bent is niet zo raar want je bloedvaten gaan openstaan omdat je lichaam zo'n 30 tot 40% meer bloed gaan produceren en je bloeddruk hierdoor zakt en er dus minder zuurstof wordt getransporteerd. Je tepelhof wordt groter en donkerder en je borsten zwellen nog meer op. Je hart gaat in deze periode 15 slagen per minuut sneller kloppen en ook ga je tot 15% meer lucht in ademen. Ondanks dat je baby nog zo klein is heeft het al een hele grote invloed. 

Plan samen een mooi moment om de test te doen. Zorg ervoor dat je de tijd hebt om na de uitslag samen te zijn. Ga lekker uit eten en geniet er samen van. 

6de Week 
Je baby is ongeveer 5 mm groot en ziet er nu uit als een piepklein casnew nootje, het hoofdje, het nekje en oortjes zijn al gevormd. Zijn oogjes hebben zelfs al een lensje maar de oogleden ontwikkelen zich pas later. De hersenen zijn al weer iets verder ontwikkeld. Je baby heeft al een een begin van een soort bloedsomloop en begint de ontwikkeling van organen als de nieren, lever en maagdarmkanaal. In deze week kun je met behulp van een inwendige echo soms het hartje van jouw baby al zien kloppen. 

Het klopt dan wel erg snel en op de echo ziet het eruit als een soort knipperlichtje. Alhoewel je baby nog geen echt gezicht heeft is er al wel een nekje en een soort bobbelig hoofd met een hersenmassa er in. De vorming van het hoofd wordt snel gevolgd door de ontwikkeling van buik en borstholtes. Er komt een soort begin van de armpjes en beentjes al lijken die in het begin wel een soort peddels.

7de Week 
Je baby is ongeveer 1 cm groot en begint al vormen van een mensje aan te nemen want het heeft nu al duidelijk armpjes en beentjes. Daar waar je baby twee weken geleden nog vier bobbeltjes aan zijn lijfje had zitten nu twee armpjes met handjes en vingertjes en twee beentjes met voetjes en teentjes! Heel klein allemaal maar de armen en benen ontwikkelen zich in deze periode zeer snel. De armen echter iets sneller dan de benen. Dit blijft na de geboorte ook zo want je kind kan straks eerder dingen vast pakken dan lopen. Het staartje is ondertussen verdwenen en intussen heeft de wervelkolom 32 tot 34 wervels gevormd. Het skelet is nog niet helemaal verbeent en is dus nog heel zacht en broos. 

Het hartje is nu eindelijk helemaal af en bestaat uit één holte met vier kamers. Het is nu al sterk genoeg om de bloedcellen door het lijfje te pompen. De uitlopers van de zenuwcellen beginnen al contact met elkaar te zoeken, er worden per minuut wel zo'n 100.000 nieuwe zenuwcellen aangemaakt. Nog voor dat je baby geboren is zijn dat er ca. 100 miljard. De hersentjes functioneren al en de lippen, neusvleugels en tong zijn ook al gevormd. Het is nu zelfs al duidelijk waar de tandjes zullen komen: er zijn al in de basis tandstompjes aanwezig. Ook belangrijk deze week is dat de hersencellen nu contact met elkaar beginnen te maken. De lever begint vanaf nu zelf de bloedcellen aan te maken. Na nu noemen we het embryo voortaan foetus. 

De hormonen kunnen jouw lichaam ondertussen aardig van slag maken. Misschien ben je heel erg misselijk of wisselen je stemmingen vaak. Het kan ook voorkomen dat je door de invloed van die hormoonveranderingen sterker gaat ruiken of ineens meer last krijgt van acne. Na 3 maanden is dit veelal verdwenen en zal je er misschien beter uit zien dan ooit.

8ste Week 
Je baby is ongeveer 2 cm groot en deze week worden de inwendige organen van de baby helemaal gevormd. Je baby begint al een echt menselijk gezichtje te krijgen ook al heeft hij zijn oogjes nog steeds constant open. De foetus is nu in korte tijd tot vele miljoenen cellen uitgegroeid. Ondanks dat je de risicovolle weken nog niet voorbij bent neemt de kans op een miskraam of dat er iets fout gaat met je kindje nu sterk af. In de eerste maand is de kans dat het mis gaat, meestal door aanleg fouten, een goede 60 %, in de tweede maand is dat nog zo'n 30 % en in de derde maand daalt dit tot een 10 %. Maar het blijft zaak op te passen met je eetgewoontes en ziektes als de rode hond, toxoplasmose en listeriose etc. 

De huid is nog zo dun als papier waardoor de bloedvaten er doorheen te zien zijn. Het hartje begint steeds krachtiger te kloppen in een duidelijk ritme. De grootste gewrichten zoals de schouders, ellebogen, heupjes en knieën worden nu gevormd en je kan het nog niet voelen maar je baby begint al te bewegen. Aan de handjes en voetjes begin je al steeds duidelijker de vormen van vingertjes en teentjes waar te nemen. Vanaf nu gaat de groei van je baby ook in vogelvlucht: wel een cm per week. 

9de Week 
Je baby is ongeveer 3 cm weegt nu al ongeveer 2 gram. Er is weer hard gewerkt de afgelopen week. Het skelet beginnen meer structuur te krijgen en zo ook de botstructuur van zijn gezichtje. In zijn kaakjes beginnen nu 20 kiemen te ontstaan waar de melktandjes uit voort komen. Je moet nog wel wat geduld opbrengen voordat je die tandjes te zien krijgt. Gemiddeld krijgt een baby pas tandjes als hij zes maanden oud is. Toch worden er af en toe wel eens baby's geboren met 'witte puntjes' in het midden van hun onderkaak: dit zijn al de eerste puntjes van de melktandjes. 

Je zit nu in het begin van je derde maand. Je kindje is de afgelopen weken razendsnel gegroeid van een eicel naar een embryo. Het kindje heeft nu al echt een klein neusje en ook de vingertjes en teentjes beginnen zich steeds meer te vormen. Er zullen vanaf nu geen grote organen meer gevormd worden want alles is aangelegd en hoeven alleen nog maar verder te ontwikkelen. 

De ogen zijn al geheel ontwikkeld, hebben zelfs al een iris alhoewel ze nog bedekt zijn met weefsel. In de negende week wordt de borstholte gescheiden van de buikholte door een spierrand die zich later zal ontwikkelen tot een middenrif dat weer heel belangrijk is voor het latere ademhalen. Je baby begint al meer en meer op een echt mensje te lijken, het kikkervisje idee begint geheel te verdwijnen. Of het om een jongetje of een meisje gaat is nu nog niet vast te stellen daar de geslachtsorganen pas later worden aangelegd.

10de Week
Je baby is nu ongeveer 4,5 cm en weegt ongeveer 4 gram. Weer een stap verder: vanaf nu heet je baby geen embryo meer maar foetus. Aan het eind van deze week is de placenta zo goed als klaar en de navelstreng is geheel gevormd en het bloed stroomt er al doorheen. Het hoofdje is in verhouding tot het lichaampje nog wel erg groot maar op het gezichtje zijn al echt duidelijke gelaatstrekken waarneembaar. De oortjes zijn van binnen al helemaal klaar en de oorschelp begint zijn eigen vorm te krijgen. 

De armpjes zijn al weer verder gegroeid en hebben inmiddels handjes met vingertjes en een duimpje. De longen groeien flink in de borstholte en in de buik worden de lever, maag en ingewanden gevormd. Nu beginnen ook het urinewegstelsel samen met de geslachtsorganen vorm te krijgen. Alhoewel het geslacht van je kindje al is bepaalt bij de bevruchting zien meisjes en jongetjes er de eerste twee maanden hetzelfde uit: ze hebben beide een spleetje met een knopje boven en aan de zijkanten langgerekte verdikkingen. Zijn hartje klopt volop. Het hartje van een ongeboren baby klopt in deze periode nog erg snel, wel zo'n 160 slagen per minuut!


In deze week komt je meestal voor de eerste keer bij ons op controle.

11de Week
Je baby is nu ongeveer 5.5 cm en weegt ongeveer 10 gram.
Je baby is nu ongeveer 5.5 cm en weegt ongeveer 10 gram. Je baby is deze week bijna in gewicht verdubbeld. De geslachtsorganen ontwikkelen zich gestaag verder. De inwendige organen zijn zo goed als klaar en beginnen al een beetje te werken. De kans dat er nu nog iets fout gaat in de aanleg van je kindje wordt nu met de dag kleiner, bijna alles is nu aangelegd en het hoeft alleen nog maar verder uit te groeien. 

Je kindje begint nu dus echt op een mensje te lijken: het hoofd word wat minder afgeplat waardoor de ogen meer op zijn plaats komen. Het hartje begint al echt bloed door het lichaampje te pompen. Zelfs de aanmaak van eigen bloedcellen kan hij zelf al. De enkels en de polsen worden gevormd en ook de ellebogen en de knieën zijn in ontwikkeling.  

Zoals verteld in de zevende week begonnen de uitlopers van de hersencellen contact met elkaar te zoeken, nu in deze week worden ze met elkaar verbonden en de uitlopers van de hersenen groeien in deze periode uit tot een uitgebreid netwerk van verbindingen. We denken dat dit heel belangrijk is voor de intelligentie want al in deze periode wordt veel bepaalt over de latere aanleg van jouw kind. 

12de Week
Je baby is nu ongeveer 7 cm en weegt ongeveer 18 gram.
Voor veel zwangere vrouwen een heel belangrijke week want omdat de kans op een miskraam vanaf nu afneemt een reden om je zwangerschap nu ook aan anderen te vertellen. Jongen of meisje? Natuurlijk stond vanaf de bevruchting al vast of je baby een jongen of meisje zou worden maar deze week worden de uitwendige geslachtorganen zichtbaar en zou je het kunnen zien. 

Je baby ontwikkelt nu zijn stembanden en zijn gezichtje wordt nog mooier. Je baby begint met de dag meer op een geboren baby te lijken. Hij heeft zijn oogjes dag en nacht dicht en achter zijn oogleden verschijnt een donkere vlek > dit wordt later de pupil. De baby kan al echt op zijn of haar duimpje zuigen en bijv, de navelstreng vastpakken, hij rekt zich al lekker uit en kan al behoorlijk gapen. 

Het hartje ontwikkeld zich steeds verder: het bestaat ondertussen uit twee kamers en twee voorkamers met de hartkleppen er tussen en is inmiddels ook op de goede plaats gaan zitten. Hierdoor is het hartje inmiddels al in staat maar liefst een kwart liter bloed per minuut rond te pompen. Je kunt dit alles misschien wel zien want in deze week laten we meestal de echo maken. 

De meeste zwangerschapskwaaltjes zullen na deze periode minder worden omdat de hormonenspiegels gaan de dalen en placenta het meer en meer overneemt en je lichaam ondertussen gewend raakt aan het zwanger zijn. 

13de Week
Je baby is nu ongeveer 7.5 cm en weegt ongeveer 30 gram.
Meet je vingers maar eens op want er zit vast wel een vinger van die lengte bij. Het hoofdje is wel erg groot in verhouding tot zijn lijfje: zo'n anderhalf vingerkoontje. De eerste drie spannende maanden zijn voorbij en je baby is dus al zogoed als af maar nog lang niet levensvatbaar. 

Het meeste is aangelegd en nu komt de tijd van het aansterken en groeien, groeien en nog eens groeien en heeft het de komende maanden nog echt hard nodig om de organen verder te laten rijpen om straks goed te kunnen werken. Het nekje is ondertussen ontwikkeld en de baby kan nu ook zijn hoofdje al vrij bewegen. Het gezichtje is nu gevormd, compleet met een neusje, mondje en oortjes. 

14de Week
Je baby is nu ongeveer 9 cm en weegt ongeveer 60 gram.
De placenta (= de moederkoek) neemt rond deze tijd het werk van de dooierzak over en zorgt ervoor dat je baby genoeg voeding en zuurstof binnen krijgt. In deze periode beginnen de zwangerschapskwaaltjes vaak wat af te nemen. Over het algemeen heb je de middelste drie maanden het minste last van allerlei kwaaltjes door je zwangerschap. Misschien is het eerste bollen van je buik al waarneembaar. Bij je baby begint het eerste zintuig, de tastzin, al te werken. 

De hersenen sturen de spieren al aan waardoor de armpjes kunnen buigen bij de elleboog en pols. Jouw kindje is zelfs al in staat het duimpje los van de andere vingertjes te bewegen. De tastzenuwen zorgen er ook voor dat de baby zijn eigen lichaampje kan voelen maar bijvoorbeeld ook zijn navelstreng kan vastpakken. Ook het duim zuigen lukt vanaf nu al aardig. Ondertussen is ook de haargroei begonnen waardoor er al wat hoofdhaar en iets wat op wenkbrauwen lijkt te zien is. 

De oortjes zitten al netjes op zijn plaats aan de zijkanten van het hoofdje. Het hoofdje groeit nu wat minder hard dan de rest van het lichaampje en komt hierdoor wat meer in verhouding tot de rest. De nieren zijn intussen gaan werken en omdat je baby ook al drinkt van het vruchtwater plast het af en toe al een beetje. De uiteinden van zijn vingertjes en teentjes worden steeds harder: weldra verschijnen daar de nageltjes.

Waarschijnlijk ben je vaak wat moe en af en toe wat duizelig. Dit wordt veroorzaakt door je lage bloeddruk. Deze gaat in het begin naar beneden en stabiliseert in de middelste maanden om aan het eind van de zwangerschap weer wat te stijgen. Soms heb je ook wat hartkloppingen omdat jouw hart sneller moet kloppen om aan de grotere vraag van bloed te kunnen voldoen. 

15de Week
Je baby is nu ongeveer 12 cm en weegt ongeveer 100 gram.
Je baby groeit hard door en stopt al zijn energie in het groter en sterker worden. Het hoofdhaar begint wat dikker te worden en er zijn al wimpers te onderscheiden. Deze week beginnen bij je baby allemaal piepkleine donshaartjes op zijn lichaam te groeien > lagunohaartjes. Later in de zwangerschap zal je baby zich 'insmeren' met een eigen huidsmeer, de vernix caseosa, een vette witte crème die zich goed hecht aan die lagunohaartjes en je baby zo beschermd tegen de invloed van het vruchtwater (ga zelf maar eens een paar uur in bad liggen).

De drie botjes (hamer, aambeeld en stijgbeugel) in het middenoor worden hard waardoor je baby waarschijnlijk de eerste geluiden gaat waarnemen alhoewel het gehoorcentrum in de hersenen nog niet ontwikkeld is. Door het vruchtwater worden geluiden goed doorgegeven en zal je kindje dus al geluiden van jou opvangen: het kloppen van jouw hart, het rommelen van jouw maag en darmen en uiteraard het brommen van jouw stem. 

De gezichtzenuwen zijn ook beginnen te werken en je baby kan dus al rare gezichten trekken: wenkbrauwen worden opgetrokken, het voorhoofd gefronst en het mondje gaat vaak open en dicht > de zoek en zuig reflexen zijn er vanaf nu ook. 

Met jouw gaat het nu waarschijnlijk allemaal al wat beter. Misschien begin je al echt een buikje te krijgen en zitten je kleren al wat strakker. Neem wel op tijd voldoende rust. Meestal kom je nu voor de keer bij ons op controle en krijg je eindelijk het hartje te horen. De hartslag is wel bijna tweemaal zo snel als die van jou.

Meestal komt je nu voor de 2de keer bij ons op controle en krijg je het hartje voor de 1ste keer te horen.... Spannend!! 
Als je ouder bent dan 36 jaar en/of er komen erfelijke afwijkingen in de familie voor dan kan eventueel rond deze periode de vruchtwaterpunctie plaatsvinden.

16de Week
Je baby is nu ongeveer 14 cm en weegt ongeveer 150 gram.
Er breekt een nieuwe periode aan in je zwangerschap. Tot nu toe stuurde het hormoon HCG je lichaam. Vanaf nu niet meer. Dat wil niet zeggen dat je nu meteen van al die zwangerschapskwaaltjes af bent maar het is nu de beurt aan het hormoon progesteron. Dit is letterlijk en figuurlijk een echte weekmaker... Onder invloed van dit hormoon worden o.a. je botten en gewrichten weker. Maar ook je hersenen 'verweken'. Je bent er opeens vaak wat minder bij. Soms moet men wel drie keer iets aan je vragen eer het tot je doordringt. Dat doet progesteron dus o.a. met je. 

De vingertjes en teentjes krijgen nu nageltjes en je baby trappelt en zwaait al volop met zijn voetjes en zijn handjes. Is dit je eerste zwangerschap dan zal je dit nog niet voelen maar is het een volgende zwangerschap dan zal je het waarschijnlijk al wel herkennen.Je baby is nu helemaal bedekt met donshaar en dit blijft zo tot ongeveer de 37ste week. Hij is nu ook helemaal bedekt met het huidsmeer om hem te beschermen tegen het vruchtwater waar hij de hele tijd in ronddobbert. Dit huidsmeer wordt gevormd door de talgkliertjes.

Het gezichtje begint steeds meer menselijke trekken te krijgen en het hoofdje begint steeds beter in verhouding te komen alhoewel het nog vrij groot is. De ogen en mond zijn nog wel heel groot en het kinnetje klein. Je hebt nu ongeveer 300 ml vruchtwater. De hoeveelheid vruchtwater blijft toenemen tot het rond de zevende maand een hoeveelheid bereikt van ca. 800 tot 1000 ml. De baby heeft dus ruimte genoeg om lekker in het rond te spartelen.

Voel zelf je baarmoeder!
Rond deze tijd kan iedereen haar eigen zwangere baarmoeder voelen. Ga eens plat op je rug liggen, je bekken gekanteld, je knieën opgetrokken en je benen een beetje uit elkaar. Voel met je handen halverwege je navel en het schaambeen en ga langzaam omlaag. Je zult daar een bobbel tegen komen die aanvoelt als een rubberen bal > je zwangere baarmoeder!

Je baarmoeder is ongeveer 10 maal zwaarder dan voor je zwangerschap> Toen woog hij ca. 100 gr en nu ca, 1000 gram en is ongeveer 10 cm lang!. 

17de Week
Je baby is nu ongeveer 15 cm en weegt ongeveer 200 gram. Hij is al bijna zo groot als een gemiddelde hand en begint al wat meer lichaamsvet te krijgen. Je buik wordt al wat boller en je kleren beginnen misschien al wat strakker te zitten want ondertussen ben je waarschijnlijk ook al enkele kilootjes aangekomen. Men gaat dus al echt zien dat je zwanger bent. 

Je baby kan steeds meer geluiden van buitenaf opvangen en hier zelfs al van schrikken. De borstspiertjes beginnen af en toe al een soort adembewegingen te maken. Alle ledenmaten zijn nu gevormd en hij spartelt flink in de rondte om sterker te worden. Bij een volgende zwangerschap herken je misschien al rond deze tijd, is het je eerste dan komt dit meestal pas over een paar weken. Het is een soort gevoel als of er een vlindertje in je buik kriebelt. Bij een volgende zwangerschap zal je dit gevoel eerder herkennen omdat je het al eerder hebt meegemaakt. Raak dus niet in paniek als je nog niets voelt, gemiddeld voel je het bij de eerste tussen de 20 en 25ste zwangerschapsweek. 

In zijn buikje wordt ook volop gewerkt. Niet alleen zijn levertje maar ook zijn niertjes en het galblaasje werken al volop. Zijn hartje is nu helemaal af en pompt maar liefst dertig liter bloed per dag rond! 

Men dacht vroeger dat ieder kind je een tand kostte. Inmiddels weten we wel beter maar er zit toch een kern van waarheid in dit bakerpraatje. Door het weekmakende effect van progesteron komen je tanden en kiezen wat losser te staan met meer ruimte voor bacteriën en dus meer kans op ontstekingen . Zorg dus voor een goede gebitshygiëne en verzorging!

18de Week
Je baby is nu ongeveer 16 cm en weegt ongeveer 250 gram. 
Hij dobbert heerlijk rond in het vruchtwater want je baby heeft nog al de ruimte. Schopt met de beentjes en grijpt met de handjes. Je baby neemt ook steeds vaker een slokje van het vruchtwater en plast dat ook weer uit in het vruchtwater! Het ingeslikte vruchtwater bevat oa. losgelaten donshaartjes en huidcellen en zijn ingewanden zullen zich hierdoor in de loop van de tijd mee vullen. Deze substantie noemen we meconium. Het heeft een zwartgroene kleur en ziet er uit als teer. Dit wordt zijn eerste ontlasting na de geboorte. 
Via de placenta (= nageboorte) krijgt je baby alle voedingsstoffen die het nodig heeft om te groeien en sterker te worden. 

Het vele bewegen is ook belangrijk voor de ontwikkeling van zijn hersenen want deze leren zo de bewegingen te coördineren. De hersenen van je baby groeien vanaf deze week erg hard, wel zo'n kleine 100 gram per maand. Je baby's hoofdje is nu een derde van zijn totale lichaamslengte en hij kan ondertussen zijn ruggengraat en nekje al buigen. In zijn longen groeien vertakkingen uit tot bronchiën (= longkwabben). 

Jouw lichaam
Je buik, billen, borsten en bovenbenen worden steeds ronder. Het lijkt wel alsof je opzwelt. Het groeien van je lichaam gaat vaak met groeispurten. Hierdoor kunnen striae (= zwangerschapsstriemen) ontstaan. Dit is het scheuren van het onderhuids bindweefsel scheurt. Dat klinkt eng maar het is niet gevaarlijk of zo. Wel vervelend, want helaas blijven deze striemen zichtbaar, ook na de bevalling. Wel is het zo dat ze dan minder opvallen dan nu. Ze zien eruit als glanzende, rode parelmoerachtige strepen. Het kan helpen je lichaam vaak in te smeren met een verzorgende olie of crème (droog papier scheurt gemakkelijker dan vet papier). Dat scheuren kan wel eens gepaard gaan met jeuk en kan soms verminderen door er mentholtalkpoeder op te doen.

19de Week
Je baby is nu ongeveer 18 cm en weegt ongeveer 350 gram. Het huidje van je baby is nog heel erg gerimpeld omdat je baby nog geen onderhuids bindweefsel heeft. Dit zal langzamerhand meer worden en dan wordt zijn huidje steeds strakker. Je baby krijgt ondertussen ook steeds meer haar op zijn hoofdje. Achter de melktanden beginnen nu stompjes te vormen voor wat later de volwassen tanden gaan worden. Je kind drinkt nu elke dag een al een flinke hoeveelheid vruchtwater, wel zo'n 15 ml per 24 uur. 

Dit vruchtwater wordt ook weer uitgeplast in het vruchtwater. Per etmaal produceert je kindje nu ook zo'n 15 ml urine. Dit klinkt misschien vies maar het vruchtwater wordt constant ververst en deze afvalstoffen worden door jou weer afgevoerd. Tegelijkertijd beginnen de darmen ook bepaalde sappen te produceren waardoor het gedronken vruchtwater gemakkelijker kan verwerken. 

Het is voor die verversing van groot belang dat jij voldoende drinkt. Het liefst veel water bij je normale vochtgebruik. Veel drinken zorgt ervoor dat jij ook al die afvalstoffen weer kwijtraakt en voorkomt tevens dat je slecht naar de toilet kan.

Jouw lichaam
Je lichaam staat al weer een tijdje bloot aan de effecten van de weekmaker, het hormoon progesteron. Je begint te merken dat dit ook effect kan hebben op je ingewanden. Zo'n concreet voorbeeld is brandend maagzuur. Doordat de kringspier van de maagopening weker is geworden, sluit hij deze opening naar de slokdarm niet meer zo goed af. Daardoor en omdat je baby nu zo groot is geworden dat hij tegen je maag begint te drukken krijgt het maagzuur de kans naar boven te komen. Probeer dit te voorkomen door regelmatig een beetje te eten: iedere 2 uur een boterham. 

Winkeltijd! Je buik, borsten, billen en bovenbenen hebben waarschijnlijk wat andere proporties aangenomen zodat het tijd wordt speciale positiekleding aan te schaffen. Positiekleding houdt rekening met jouw 'groeiend' lichaam. Ze knellen niet af en geven op de juiste plaatsen een goede ondersteuning. 

20ste Week
Je baby is nu ongeveer 22 cm en weegt ongeveer 400 gram.
Eindelijk, je bent nu op de helft van je zwangerschap. Vanaf nu zal je baarmoeder steeds sneller gaan groeien en deze komt nu bijna tot jouw navel. Wilde je graag een pretecho laten maken dan is dit de beste tijd. Het geslacht van jouw baby is nu ook met redelijke zekerheid vast te stellen. 

In jouw buik krijgt je baby nog de zuurstof via de navelstreng. Nu bevindt zich in zijn hartje nog een ovale opening die mede zorgt voor de zuurstof voorziening. Na de geboorte zal dit foramen ovale (= die ovale opening) zich snel sluiten.

21ste Week
Je baby is nu ongeveer 24 cm en weegt ongeveer 450 gram. Je bent nu aan het begin van je vijfde zwangerschapsmaand. Je baarmoeder reikt nu ongeveer tot de onderrand van je navel en je buik begint al duidelijk dikker te worden. Misschien begin je meer en meer te merken dat de zwangerschap toch wel wat invloed heeft op je lichaam: je wordt sneller moe en kortademig. Het huidje van je baby is niet meer zo doorzichtig. 

Vanaf nu worden er oa. ook witte bloedlichaampjes gevormd die een belangrijke rol gaan spelen als afweer tegen ziektes en infecties. De tong is geheel gevormd en ook is het evenwichtsorgaan in het binnenoor ontwikkeld waardoor je baby steeds beter dingen kan gaan waarnemen: hij kan je horen! Hij geniet van het bonken van je hart, het suizen van het bloed door je vaten en luistert naar je stem. Hij kan nog niet zo goed horen als op het eind van de zwangerschap omdat hij nog moet leren wat een geluid is. Hij heeft tenslotte nog nooit iets gehoord. 

Laat hem dus langzaam aan geluiden wennen: voorkom hele harde geluiden dicht bij je buik. Als je voor de eerste keer zwanger bent begin je misschien nu je baby voor het eerst te voelen. Het voelt alsof je een vlindertje in je buik hebt, zo licht. Je zwangerschap begint hierdoor steeds echter te lijken. Bij een meisje zijn nu de inwendige geslachtsorganen geheel gevormd. De benen zijn nu in verhouding met het lichaam en de bewegingen worden steeds beter gecoördineerd. 

22ste Week
Je baby is nu ongeveer 26 cm en weegt ongeveer 500 gram.
Je begint je baby steeds beter te voelen en is druk bezig steeds groter te worden. Je zal waarschijnlijk merken dat de baby vaak rustig is als jij actief bent: hij wordt dan jouw buik in slaap gewiegd. Schrik dus niet als je de baby een tijdje niet meer voelt. Dat is heel normaal. Hij zal snel weer van zich laten horen! 

Aan het eind van de vijfde maand is de laag vernix (= huidsmeer) dik over het huidje heen gesmeerd en beschermt de gloednieuwe, gevoelige huid van je baby tegen mogelijke schade van de toenemende hoeveelheid urine in het vruchtwater. Het meeste vernix is voor de geboorte al wel weer verdwenen maar wat over blijft kan er toch nog wel voor zorgen dat de tocht naar buiten wat soepeler verloopt. 
De geluidswaarnemingen worden steeds beter, ook van buiten af, je kunt merken omdat je baby na de geboorte dingen herkent b.v. de stem van je partner of een broertje of zusje, of bepaalde muziek. Het is niet voor niets dat jouw stem, hartslag en buikgeluiden straks jouw baby rustig kan krijgen.


Begin je alvast te oriënteren op wat voor babykamer je wil want soms hebben baby speciaal zaken een fors lange levertijd. Bovendien heb je nu nog de energie om te winkelen en wat te doen. Zorg dat de babykamer vier weken voor de uitgerekende kamer klaar is. Tenslotte komt maar 4 % van de baby's op de uitgerekende datum!

23ste Week 
Je baby is nu ongeveer 28 cm en weegt ongeveer 600 gram.
In de tijd dat jij je misschien steeds wat slapper gaat voelen is je baby juist druk bezig zijn lijfje te trainen. Zijn trainen kost jou veel energie. Maar niet alleen de spiermassa van je baby groeit gestaag, ook de ontwikkeling van zijn hersentjes gaat non-stop door. Je baby wordt dus steeds sterker, misschien kan je partner de baby al wel voelen schoppen. 

Je kindje komt in deze periode gemiddeld zo'n 100 gram per week aan. Doordat het ademcentrum wordt geprikkeld door het inslikken van het vruchtwater kan hij soms al de hik krijgen en dit kan jij soms dan ook al gaan voelen. Het huidje is nog wel gerimpeld maar dit zal minder worden naarmate jouw kindje molliger word. 

Op de minuscule vingertjes zijn al echte vingerafdrukken te ontdekken. Deze zijn voor iedere persoon uniek en zijn dus nu al vastgelegd. Gemiddeld ben jij nu waarschijnlijk ongeveer zo'n 5 à 6 kg aangekomen sinds het begin van jouw zwangerschap. 

Jouw lichaam
Gezond eten speelt een belangrijke rol in de zwangerschap. Zorg voor een regelmatige inname van kleine hoeveelheden eten. Geen ontbijt en lunch meer maar pak gewoon iedere 11/2 - 2 uur een boterham: je eet niet meer op een dag maar wel vaker een beetje. Hierdoor krijg je een gelijkmatige bloedsuikerspiegel en voel jij je waarschijnlijk wat prettiger. Bijkomend voordeel is dat je minder de neiging zult hebben om te gaan snoepen. 

24ste Week
Je baby is nu ongeveer 30 cm en weegt ongeveer 700 gram. Je zult merken dat je deze periode wat vaker harde buiken begint te krijgen. Door het snelle groeien zal je baarmoeder af en toe samentrekken en dan weer ontspannen. Dit kan voor jou en voor je baby totaal geen kwaad. De baby heeft nog altijd volop de ruimte in je buik en zal dan ook volop bewegen: hij zwaait, schopt en maakt zelfs salto's. Maar toch blijft slapen waarschijnlijk nog zijn grootste hobby, lekker nog en het grootste gedeelte van de dag in zijn/haar favoriete houding wel zo'n 16 tot 20 uur. Je baarmoeder heeft nu ongeveer je navel bereikt. 

De organen zijn geheel ontwikkeld maar de longetjes moeten nog rijpen, dit doet de baby o.a. door vruchtwater in en uit de longetjes te ademen. Het vruchtwater wordt de komende weken steeds meer tot gemiddeld een liter de laatste maand van je zwangerschap. Als je kindje nu geboren zou worden dan is de kans op overleven nog zeer klein omdat de longen nog helemaal niet rijp zijn. Daar wordt de komende weken hard aangewerkt.

25ste Week 
Je baby is nu ongeveer 31 cm en weegt ongeveer 800 gram.
Je buik is inmiddels al mooi rond aan het worden. In je buik zit die grote baarmoeder gevuld met placenta, vliezen, vruchtwater en natuurlijk je baby. Dit is een behoorlijk gewicht dat je baarmoeder dag en nacht mee moet dragen. Je baarmoeder hangt aan banden die verbonden zijn aan je rug, bovenbenen en schaambotje. Het gewicht komt dus allemaal aan die banden te hangen. 

Kortom: negen maanden topsport voor de banden. Soms wordt jij je vaker bewust dat die banden gevoeliger worden of soms pijnlijk aan gaan voelen. Dat is heel normaal. Door het groeien worden ze wat uitgerekt en staan onder spanning: de bandenpijn. Warmte biedt vaak uitkomst. Neem als je 's avonds thuis komt een lekkere warme douche of bad of ga lekker op de bank liggen met een warme kruik er tegen aan. 

Ga wel op je tilgedrag letten: belast je spieren en je banden zo min mogelijk. Laat het zware tillen aan een ander over. Let goed op je houding bij het tillen. Niet voorover bukken om iets te tillen, maar door de knieën! Het is even wennen maar veel beter voor je buik én je rug. 

De longetjes zijn nog lang niet rijp en ook is het schedeltje nog erg zacht. Je baby wordt de komende tijd alleen nog zwaarder, groter en sterker: hij wordt al wat gevulder. Ook de botten van de baby beginnen wat harder te worden. Dit alles zul je waarschijnlijk ook wel merken in het toenemen van je eigen gewicht. Je komt nu ongeveer een kleine pond per week aan. 

Er komt deze week nóg meer verfijning in je baby's gezichtje. De wimpers en wenkbrauwen beginnen zich af te tekenen. Zijn hals komt vrij van de romp. En er komen al groeven in de handpalmen en vingertoppen. Je baby is heel dun maar al langer dan een liniaal. Je borsten zijn ook al hard aan het werk gegaan om straks voeding voor de baby te kunnen produceren. Je merkt dit doordat je soms gaat lekken. 

Je baby heeft er nu een nieuw vermogen bij. Hij heeft een slaap- en waak ritme ontwikkeld. Dit houdt in dat hij met een constant patroon slaapt of wakker is. Dat patroon hoeft niet gelijk te lopen aan jouw slaap- en waak ritme. Sterker nog, baby's hebben juist de neiging om flink wakker te worden als jij gaat slapen. Dit komt omdat jij dan volledig ontspant en minder energie gebruikt zodat de baby meer energie krijgt aangeboden en dus actiever wordt. 

26ste Week
Je baby is nu ongeveer 32 cm en weegt ongeveer 900 gram.
Je baby is druk bezig steeds groter te worden. Hij kan nog alle kanten opdraaien in je buik en jij voelt dat steeds beter. In deze tijd kun je ook gemakkelijk contact maken met je baby. Leg je (warme) handen op je buik en pak als het ware de 'ballon' in je buik een beetje op. 

Beweeg je buik voorzichtig op en neer en wieg je buik op het ritme dat jouw lichaam aangeeft. Je zult dan merken dat je baby gaat inspelen op deze beweging. Hij 'zwemt' als het ware naar je hand toe als je eventjes stopt met het wiegen. Het duurt soms even voordat je dit kunstje onder de knie hebt maar het is zeker de moeite waard. Natuurlijk kan je partner dit ook doen. Ook harde buiken willen nog wel weer eens zacht worden door even op en neer te wiegen. 

Je baarmoeder zit inmiddels ongeveer al een goede centimeter boven je navel. Misschien begint jouw navel ook al een beetje uit te puilen. Jouw kindje kan al heel veel: voelen, schoppen, slikken, horen, gapen, duimen en nog veel meer. Je baby weegt inmiddels al ongeveer een kilo. Dit kun je vergelijken met een bijvoorbeeld een pak suiker. Het huidje is al niet meer zo doorzichtig en krijgt steeds meer een roze kleur. 

Hij gaat nu beginnen met de laatste ontwikkeling die hij door moet maken om te kunnen overleven buiten de buik. In de longen worden de komende tijd hele kleine zakjes gevormd: de alveoli (= luchtzakjes). Als de baby's luchtwegen helemaal af zijn zou hij geboren kunnen worden en een redelijke overlevingskans hebben. Dus nog even geduld hebben!

27ste Week
Je baby is nu ongeveer 33 cm en weegt ongeveer 1000 gram.
Je baarmoeder reikt nu ongeveer tot 3 vingers boven je navel en het eerste half jaar van je zwangerschap zit er op, je gaat nu de laatste drie maanden in. Je gaat daarom vanaf nu ook steeds vaker op controle komen bij ons. Voor de buitenwereld begint het nu inmiddels echt goed te zien dat je zwanger bent. Misschien heb je al een echt patroon ontdekt in de bewegingen van je baby: hij kan inmiddels heel gericht bewegen. Het lijkt soms of hij reageert als hem iets niet bevalt. 

Omdat hij zo groot is voel je die schopjes steeds beter. Toch heeft je baby nog genoeg ruimte om zich nog helemaal om te kunnen draaien. Vanaf deze tijd gaan de meeste baby's tijdelijk een forse groeispurt inzetten. Soms merk je dit door een toename van harde buiken en/of meer bandenpijn. 

Rond deze week gaan de membramen die de oogleden van de baby vormen open. De ogen van een baby zijn in het begin meestal blauw. Dit komt omdat de vorming van de oogkleur pas een paar maanden na de geboorte compleet is. Toch worden er soms wel eens baby's met bruine ogen geboren. Je kindje zit in donkere schemer in je baarmoeder maar we denken dat het toch al dingen waarneemt. Men denkt zelfs dat als jij met je buik in de zon zit, je kind dan ook meer licht waarneemt. In deze periode wordt nog een ander membraam aangelegd: het trommelvlies.

Ga eens helemaal kopje onder in het zwembad en luister eens naar de geluiden om je heen. Dan krijg je een idee wat je baby hoort want dát hoort hij ook zo! Hij zwemt immers ook in het (vrucht)water. 

28ste Week
Je baby is nu ongeveer 34 cm en weegt ongeveer 1200 gram.
Wel een echte mijlpaal want als je baby nu geboren zou worden dan stijgen de kansen te overleven met de dag. Natuurlijk is je baby eigenlijk nog niet klaar om geboren te worden maar met de nodige medische hulp lukt dat vast wel. Hij heeft dan nog hulp nodig bij het ademen en verdere ondersteuning van andere zaken zoals temperatuur en eten. Maar het feit blijft dat vroeggeboortes wel risico's met zich meebrengen. Dat is zo tot ongeveer 32 weken zwangerschap. Ook dan moet je uiteraard nog wel in het ziekenhuis bevallen maar zal de vroeggeboorte minder problemen met zich meebrengen.

Het gewicht van jouw kindje is de afgelopen vier weken bijna verdubbeld. Je darmen kunnen wat meer moeite hebben het voedsel te verwerken doordat de druk van de baarmoeder op de darmen steeds meer toeneemt en uiteraard door het hormoon progesteron. Zorg voor een goede stoelgang en drink voldoende. 

Zwangerschapsstreep
Bij vele zwangere vrouwen ontstaat rond deze tijd opeens een donkere streep vanaf je navel recht naar beneden. Dit noemen we de linea fusca. Als embryo groeit daar je buik aaneen en heet het de linea alba. Omdat er dus 2 huidplooien bij elkaar komen krijg je een opeenhoping van pigment. Door een aantal invloeden van de zwangerschap worden verhoogde pigment plaatsen donkerder. Dit is bedoeld om je tepels te harden en voor te bereiden op het voeden. Ook het zwangerschapsmasker ontstaat om deze reden. De streep verdwijnt vanzelf weer na de bevalling al duurt het meestal wel even.

29ste Week
Je baby is nu ongeveer 35,5 cm en weegt ongeveer 1350 gram.
Je baby zet nu echt even een groeispurt in en groeit nu even in een heel hoog tempo gestaag door. Deze weken vormt je baby namelijk zijn onderhuids babyvet. Hierdoor zal ook de rimpeligheid van zijn huidje afnemen. Hij verliest nu ook langzaam een gedeelte van het dons (de lanugohaartjes) waarmee hij zijn lijfje had bedekt. Dit wordt gedeeltelijk vervangen door huidsmeer (de vernix caseosa). 

Hij kan nu ook zijn oogjes steeds beter openen en weer sluiten. Het hoofdje en romp komen steeds meer in verhouding en zijn hersenen die tot nu toe glad waren beginnen groeven en heuvels te ontwikkelen. Meestal kunnen wij rond deze tijd al wel voelen waar het hoofdje van je baby zich bevind in jouw buik.

Zorg ervoor dat je voldoende rust neemt. Vaak nemen de slaapproblemen rond deze tijd toe omdat jouw buik je in de weg zit of omdat je misschien vaak moet plassen. Het kan zelfs nu al zo zijn dat de baby jou 's nachts al wakker houdt. Ga eens lekker met een goed boek rustig op de bank liggen.

Je baby kan nu al...
... hikken. Misschien heb je het al wel eens gevoeld: je buik komt opeens een beetje omhoog. Kort en heftig, vaak een aantal keren achter elkaar: je baby heeft de hik. 
... duimen. Soms stopt de baby zijn duimpje in de mond. Hij zuigt eraan en sommige doen dit zo vaak en krachtig dat ze wel eens blaren op hun duimpje hebben.
... iets pakken. Je baby pakt zijn navelstreng zelf beet en 'speelt' er een beetje mee of speelt met zijn handjes. Het is bekend dat het vastpakken van iets nu nog onbewust gaat. Of dat ook met het 'spelen' het geval is weten we echter niet. 

30ste Week 
Je baby is nu ongeveer 37 cm en weegt ongeveer 1500 gram. Veel baby's liggen nu al met het hoofdje naar beneden maar dat is op dit moment nog helemaal niet belangrijk. Wel begint door de groeispurt de beschikbare ruimte in jouw baarmoeder af te nemen. Maar hij kan nog steeds al kanten op draaien. Het aantal harde buiken gaat ook meestal wat toenemen. 

Op de controle rond deze week willen we middels een simpel vingerprikje je ijzergehalte meten. Uit onderzoek blijkt dat we rond deze tijd de daling van ijzergehalte bijtijd op merken en ook nog genoeg tijd hebt om het weer de goede kant op te sturen. Is het echt te laag dan krijg je een ijzer preparaat voorgeschreven. Is het laag maar wel boven de grens dan krijg je adviezen. Er is een folder ijzerrijk beschikbaar (te downloaden).

Deze daling van komt veel voor bij zwangere vrouwen en dit komt door dat je o.a. meer bloedvolume krijgt waardoor verdunning optreedt en je baby veel ijzer en mineralen vraagt. Ook legt de lever van jouw kindje een voorraadje aan.

31ste Week
Je baby is nu ongeveer 38,5 cm en weegt ongeveer 1650 gram.
Je baby begint al hele echte eigen maniertjes te ontwikkelen die hij na de geboorte ook nog kan hebben, bijv. het frummelen aan een oortje. Deze week gaan zich in de luchtzakken van de longen een cellenlaag vormen die een soort vocht gaan produceren dat we surfactans noemen. Dit gaat het inklappen van de longen tegen als deze zich moeten ontplooien wanneer je baby na zijn geboorte begint te ademen. 

Smaken kan je baby nog niet echt onderscheiden maar hij begint toch al een voorkeur voor zoetigheid te ontwikkelen > jouw borstvoeding is straks ook aangenaam zoet. 

Waarschijnlijk krijg je wat vaker wat last van harde buiken. Dit zijn een soort oefenweeën om jouw buik klaar te maken voor de bevalling straks. Zolang deze niet steeds op vaste tijden blijven terugkomen hoef je hier niet ongerust over te zijn. Harde buiken kunnen ook ontstaan als je wat te hard van stapel loopt bijv. op je werk. Beschouw het dan als teken om het een beetje rustiger aan te gaan doen. Neem dus vanaf nu iedere dag voldoendus vanaf nu k krijg je wat vaker aak ook steds valling.del Neutral. rust. Ga ook opletten met tillen want ook je bekken en onderrug beginnen meer en meer last te ondervinden van het toenemend groter en zwaarder worden van je buik. 

Jouw lichaam
Jij en je lichaam worden in deze fase van de zwangerschap vaak ook extra gevoeliger. Je ruikt bijv. soms ineens dingen die je eerder nooit rook. En je bent vaak super emotioneel: je wordt boos om niets of de tranen 'stromen' over je wangen bij het zien van bepaalde films. Het lijkt wel of je een ´ander persoon´ begint te worden. Deze gevoeligheid neemt vanaf nu vaak alleen maar toe. Het is allemaal weer de schuld van die hormonen... 

Nog tien weken ... tijd om aan de babyuitzet te beginnen. Zie hiervoor 'wat te regelen' in hoofdstuk zwangerschap. De babykleertjes en luiers was je het best in het wasmiddel Neutral. Doe het daarna in pedaalemmerzakken en doe deze goed dicht zodat er geen stof bij kan en het schoon blijft tot aan de bevalling.

32ste Week
Je baby is nu ongeveer 40 cm en weegt ongeveer 1800 gram.
Nog zo'n acht weken tot de uitgerekende datum en je baby is al flink gegroeid maar voorlopig heeft hij de veilige ruimte van je baarmoeder toch nog wel even nodig want de longetjes zijn nog niet helemaal rijp. Hij begint al molliger te worden en zijn huidje wordt soepeler. De huidsmeer (vernix) en lanugohaartjes beginnen er ook langzaam al wat af te gaan. De rimpeltjes beginnen te verdwijnen doordat je baby wat meer onderhuids vet begint te krijgen. De ruimte voor je baby begint door het snelle groeien ook steeds minder te worden en hierdoor beginnen de bewegingen steeds duidelijker te worden. 

Luister niet te veel naar verhalen uit je omgeving over bevallen. Iedere bevalling is anders. En de bevalling van jouw moeder wil niks zeggen over het verloop van jouw bevalling.

Jouw lichaam
Vanaf deze week zou je kunnen proberen of je partner het hartje al kan horen door een leeg rolletje van het toiletpapier. Zorg dat al het papier van het rolletje af is en dat je weet waar het ruggetje van je baby ligt. De meeste kans maak je aan jouw linkerzijde iets links onder de navel. Of vraag op het spreekuur aan ons hoe je baby ligt. 

33ste Week
Je baby is nu ongeveer 41,5 cm en weegt ongeveer 2000 gram.
Vanaf nu ga je iedere veertien dagen op controle komen. De ruimte voor de baby wordt steeds krapper zodat je baby waarschijnlijk geboren zal worden in de houding waarin het nu ligt want de kans dat hij nog om zal draaien wordt steeds kleiner. Als de baby met het hoofdje omhoog ligt, dus met de billen naar beneden dan noemen we dit een stuitligging. 

Vaak ga je steeds meer met een soort waggelgang lopen. Dit wordt mede veroorzaakt door het grote gewicht dat je met je mee draagt maar voornamelijk door de hormonen die er voor zorgen dat je bekkenspieren verslappen. Dit is nodig om straks je baby geboren te kunnen laten worden via jouw bekken. Je kunt hier soms knap last van hebben. Gun jezelf in ieder geval wel voldoende rust. Soms zal fysiotherapie nodig zijn om het te verlichten. 

Nesteldrang
Alles moet klaar zijn voor de baby. Je pakt de bezem en gaat als een bezetene schoonmaken. Alles wordt grondig gereinigd. Je wilt opeens nog even de gang verven. Er komt een onbedwingbare drang naar een perfect nestje voor je baby. Dit noemen we nesteldrang. Zie er de lol van in en volg gewoon je hart. Als jij er zin in hebt om alles tot drie keer toe schoon te maken dan moet je dat gewoon doen. Maar let wel op dat je voldoende rust neemt tijden deze buien. 

34ste Week
Je baby is nu ongeveer 43 cm en weegt ongeveer 2250 gram.
Je baby groeit als kool en kan nu via jouw buik al echt licht en donker onderscheiden en zal al met zijn oogjes knipperen bij fel licht. Als het goed is gaat deze week je zwangerschapsverlof in. Het zal wel even wennen zijn om hele dagen thuis te zijn als je voorheen volledig werkte. Benut deze tijd goed om lekker te rusten en om nog leuke klusjes te doen. Bijvoorbeeld de enveloppen van de kaartjes alvast te schrijven of als je had bedacht iets van kraamkadootjes te maken om aan het kraambezoek te geven dan is dit een goede tijd daarvoor. Maak ook alvast een lijst met belangrijke telefoonnummers en een lijstje van de mensen die je na de bevalling zou willen bellen. Door alle commotie rond de bevalling ben je de nummers op het belangrijke moment misschien wel vergeten. Leg de lijst op een gemakkelijke plaats neer. Bedenk dat er geen reden is om angstvallig thuis te blijven zitten in afwachting van de bevalling. Dit zorgt er alleen maar voor dat de tijd langer duurt.

Een heuse karateschop
Je baby heeft de afgelopen weken zijn spiertjes al flink getraind en bezit al veel kracht. En dat merk je! Sprak je eerder in de zwangerschap nog over dat schattige schopje dat je in je buik voelde, nu kan het soms aanvoelen als een heuse karateschop die behoorlijk vervelend aan kan voelen. Als je baby echt te fel en té vaak op de zelfde plaats schopt kun je hier zelfs binnen in je baarmoeder een soort beurse plek van krijgen. Meestal is dit in de buurt van je ribben. Probeer gewoon voorzichtig je baby te verleggen. 

35ste Week
Je baby is nu ongeveer 45 cm en weegt ongeveer 2450 gram. Je baby heeft nog ongeveer 5 cm en ruim een halve kilo te gaan. Hij begint wel al een echt vetlaagje te vormen. Door dit toenemende gewicht zakt hij als het ware steeds meer naar beneden. Omdat zijn hoofdje precies in de bekkenholte past zal dat, net als in het begin van je zwangerschap, die ruimte vullen waar normaal je blaas zit met als gevolg minder ruimte en weer vaker naar het toilet. 

De nageltjes beginnen al echte nageltjes te worden en ook het haar begint meer te groeien. Je baby is dus al helemaal 'klaar'. Alleen zijn hersentjes zijn nog druk bezig met een ontwikkelingssprong. Maar dat gaat zelfs nog door tot ver na de bevalling.

36ste Week
Je baby is nu ongeveer 46 cm en weegt ongeveer 2700 gram.
De laatste maand van je zwangerschap. Je baby heeft steeds vaker de hik en dat voel je steeds intenser. Logisch, want de baby vult nu al aardig de beschikbare ruimte die je buik te bieden heeft. Hij zal regelmatig lekker aan zijn duimpje zuigen. Omdat hij met zijn hoofdje in de bekkeningang gaat liggen zal hij vaak alleen nog maar om zijn lengteas draaien. 

De navelstreng is ondertussen uitgegroeid tot een gemiddelde lengte van zo'n 60 cm lang. De tijd lijkt wel steeds trager voorbij te gaan. Vooral als je voorheen werkte en nu met zwangerschapsverlof thuis zit. Het is goed mogelijk dat je al zo met de bevalling bezig bent dat je bij ieder krampje denkt dat het weeën zijn. Maar je hoeft niet bang te zijn, als je eenmaal echte weeën hebt dan herken je ze echt wel. 

Je baby is nu zo goed als helemaal klaar om geboren te worden echter als je baby nu geboren zou worden dan kan het nog wel wat moeite met de ademhaling hebben en met het op temperatuur blijven en zal daarom nog wel enkele dagen de couveuse in moeten. Door het indalen krijg je meestal wel weer wat meer ruimte onder je ribbenboog waardoor je vaak weer wat minder last hebt van je maag en bij het ademen. 

Jouw lichaam
Meestal krijg je vanaf nu wat meer last van meer en waterdunne afscheiding. Soms kan er opeens een 'straaltje' vocht langs je benen lopen. Dit vaak in de ochtend en af en toe op de dag. Soms twijfel je dan wel eens of dan al dan niet je vliezen gebroken zijn. Kijk daarom altijd goed naar het vocht en probeer wat op te vangen. Bij twijfel bel je altijd ons.

Ander vocht
Je blaas komt steeds meer in de knel. Met de dag neemt je baby meer ruimte in beslag en moet jij dus vaker naar het toilet. Het kan ook zijn dat de blaas vanaf deze periode tijdelijk wat minder goed afsluit waardoor je soms een beetje urine kunt verliezen. Dit gebeurt bijvoorbeeld dan vaak als je lacht, niest of de trap oploopt. Na de bevalling verdwijnt dit euvel vanzelf weer.

Vanaf volgende week mag je thuis bevallen daarom nu de laatste check:

37ste Week
Je baby is nu ongeveer 47 cm en weegt ongeveer 2950 gram.
Je baby is zo goed als klaar voor de bevalling alhoewel een weekje langer nog erg goed zou zijn voor de rijping van de longetjes. Je baby heeft niet echt veel ruimte meer en zit opgevouwen in jouw buik. Doordat je kindje niet meer zoveel ruimte heeft zal het dus ook niet meer zoveel bewegen. Het is soms wel eens prettig om bij te houden hoe vaak jij jouw baby op een dag voelt bewegen. Op deze wijze weet je dan ook dat het goed gaat met hem als het ongeveer hetzelfde blijft. Veel baby's zijn gewoon vaak heel rustig zo vlak voor hun geboorte. 

Het schedeltje van je baby is ondertussen al wel harder geworden. Je kan nog wel duidelijk de schedeldelen onderscheiden. Deze zijn nog los van elkaar zodat deze tijdens de bevalling iets over elkaar heen kunnen schuiven waardoor het hoofdje zich beter kan aanpassen aan het geboortekanaal. De kleine fontanel sluit zich ongeveer rond de achtste maand na de geboorte en de grote fontanel is vaak voor het tweede levensjaar gesloten. Het consultatiebureau zal regelmatig de fontanel van je baby het eerste levensjaar controleren omdat deze niet te snel dicht mag groeien daar het hoofdje voorlopig nog mee moet groeien met de nog alsmaar groter wordende hersentjes.

Verder blijft je baby lekker door groeien. Hij heeft zijn oogjes open als hij wakker is en zijn oogjes weer dicht als hij slaapt. Je baby heeft dus al een heleboel gebruiken die hij na de bevalling zal houden. Hij duimt en heeft af en toe de hik en hij reageren als hij schrikt maar ook weer rustig worden als hij je stem hoort. 

De placenta
De placenta (= de moederkoek) weegt nu gemiddeld een 500 gram, heeft een doorsnede van zo'n 20 centimeter en is ongeveer 2,5 centimeter dik. Hij gaat steeds minder progesteron produceren en meer oestrogeen. Waarschijnlijk speelt de placenta samen met je kind een belangrijke rol in het op gang komen van de bevalling. 

38ste Week
Je baby is nu ongeveer 48 cm en weegt ongeveer 3150 gram. Je baby is nu echt helemaal klaar voor de bevalling. Jongetjes wegen gemiddeld 150 gram meer dan meisjes. De meeste baby's worden geboren tussen de 39ste en 41ste zwangerschapsweek. Het kan dus best nog wel even duren voordat jouw bevalling begint, zeker als het lekker gaat met je zwangerschap. 

Je baby oefent al echt zijn ademhaling en het donslaagje is al zo goed als helemaal verdwenen. Hij is in 280 dagen uitgegroeid van een bevruchte eicel naar een volledig mensje. Alles is klaar, zelfs de nageltjes zijn al zo lang dat ze zich na de geboorte lelijk kunnen krabben. Denk er aan dat je de nageltjes voorlopig nog niet mag knippen. 

Jouw lichaam 
Misschien voel je soms een soort ´spleet´ aan de bovenkant van je buik. In de buik heb je rechte en schuine buikspieren. De rechte lopen zoals het woord al zegt van boven recht naar beneden. Door de groei gaan deze op het eind van je zwangerschap wat wijken en komt er een opening tussen de rechte buikspieren. Dit noemen we diastase en verdwijnt weer na de bevalling.

Al die extra kilo´s
Gemiddeld komt een zwangere vrouw in haar zwangerschap zo´n twaalf kilo aan. Het gewicht van de baby is maar een klein gedeelte van al die kilo's. Hier zie je waar de rest in gaat zitten:
1. baby - 3400 gram
2. nageboorte - 600 gram
3. baarmoeder - 1000 gram
4. Borsten - 500 gram
5. vruchtwater - 1000 gram
6. extra bloed - 1500 gram
7. extra vet - 2000 gram
8. extra vocht - 2000 gram

Totaal: 12 kilo

39ste Week
Je baby is nu ongeveer 49 cm en ongeveer 3250 gram.
Je lijf is er helemaal klaar voor, je baby is er helemaal klaar voor dus het is nu alleen nog maar afwachten wanneer de bevalling op gang komt. Waarschijnlijk heb jij ook wel enige invloed op het begin van de bevalling maar je kunt het zelf niet versnellen. Wel is bekend dat je het met je psyche kunt uitstellen. Bij stressmomenten zien we dat soms zwangere vrouwen de bevalling uitstellen tot ná dat moment. 

Het kan gebeuren dat je jouw slijmprop al verliest. Dan wil dit niet zeggen dat je meteen gaat bevallen maar wel dat jouw baarmoedermond zich aan het voorbereiden is voor de bevalling. We noemen dit tekenen. Het verliezen van de slijmprop is dus geen reden om ons te bellen want je bent nog niet 'bezig'. Echter als je iets echt niet vertrouwd of je ergens echt zorgen over maakt mag je uiteraard altijd bellen. 

Jouw lichaam
Ieder moment kan de bevalling beginnen. Hoe een bevalling verloopt kan niemand je van te voren vertellen. Wel weten we dat ontspannen het toverwoord is voor een zo gemakkelijk mogelijk verlopende bevalling. Dat klinkt misschien wat vreemd. Ontspannen terwijl er zoiets groots en spannends staat te gebeuren. Daarom eerst even over die pijn. Bevallen gaat nooit zonder pijn maar de verhalen die je om je heen hoort zijn vaak overdreven. Laat je hoofd niet op hol brengen door allerlei wild west verhalen. 

Bedenk dat vrouwen al sinds het ontstaan van de mensheid op deze manier bevallen. Je lichaam is namelijk zo gemaakt dat je ook kunt bevallen, iedereen kan het jij dus ook. Heb dus vertrouwen in je eigen lichaam. Vergelijk de pijn van een bevalling ook niet met de pijn van een valpartij, buikkramp of iets dat je al eerder hebt meegemaakt. Je lichaam geeft je trouwens bij de bevalling ook nog een grote dosis natuurlijke verdovende middelen mee. Ook je psyche werkt mee, deze zorgt ervoor dat je de bevalling en de weeënpijn snel weer vergeet.

Bevallingstips:

  1. Zorg dat je het niet koud krijgt tijdens de ontsluitingsweeën. Warme sokken, een warme trui of een warm bad of douche doen vaak wonderen.
  2. Bedenk dat iedere wee die begint ook weer eindigt. 
  3. Drink voldoende: water, thee of bouillon. 
  4. Bedenk iedereen kan het, dus jij ook! 
  5.  Doe lekker wat jij op dat moment wil doen. Schreeuw als je wil schreeuwen. Vloek als je wil vloeken. Bij een bevalling mag alles als jij je er maar goed bij voelt. 
  6. Onthoud: jij bent de baas over je eigen bevalling. Dus geef aan wat jij prettig vindt. 

Zorg dat je in deze tijd voldoende rust neemt. Ga iedere middag even liggen en trek de stekker van de telefoon eruit en zet je mobieltje uit. Het is gewoon van groot belang om straks goed uitgerust aan het grote karwei, de bevalling, te beginnen.

Blijf vooral goed eten. Je hebt de energie hard nodig als je aan het bevallen bent. Eet vaak wat kleine beetjes of zorg dat je extra energy snoepjes in huis hebt. 

40ste Week
Je baby is nu ongeveer 50 cm groot en weegt ongeveer 3400 gr.
Een hele spannende week. Je baby kan nu elk moment geboren worden. De meeste kinderen, zo'n 70 %, wordt geboren tussen de week voor en de week na de uitgerekende datum en maar zo'n 4 % op de uitgerekende datum. Bedenk dat een normale zwangerschap tot 42 weken kan duren. Je bent dus niet te laat en er is niets mis. Laat je dus niet van slag brengen door al die mensen die aan je vragen of je nu nóg niets voelt. 

41ste Week
Je baby is nu ongeveer 50 cm en weegt ongeveer 3500 gram. Het is heel goed mogelijk dat de dag waar je zo naar uit hebt gekeken voorbij is gegaan zonder dat er iets is gebeurd. Je bent dus nog niet te laat en er gaat nog niets mis. Zo'n 90% van de baby's is geboren voor de tiende dag na de uitgerekende datum. We denken dat een van de redenen waarom een bevalling nog niet op gang komt, is omdat de baby het nog goed naar zijn zin heeft en nog geen signaal afgeeft om te bevallen. 

Een andere reden zou kunnen zijn dat de placenta nog te veel van het hormoon progesteron produceert, dit hormoon remt namelijk af. De baby gaat vanaf nu ook wat minder snel groeien en wordt dus ook niet meer zo heel veel zwaarder.

In deze week zullen we kijken of we je baarmoeder een beetje kunnen prikkelen tot wat meer activiteit.

42ste Week
Je gaat nu richting twee weken over de uitgerekende datum en daarna noemen het dan ook serotien (= overtijd) Je baby groeit niet echt meer. Je zal waarschijnlijk erg naar de bevalling verlangen en elke dag lijkt wel een eeuwigheid te duren. 

Halverwege deze week zullen we aanbieden om door middel van strippen te proberen als nog de bevalling spontaan te laten beginnen. Als je echt overtijd gaat zullen we je doorsturen naar het ziekenhuis voor een extra controle en zij zullen dan met jou bespreken over het eventueel inleiden van je bevalling. 

Weeën katalysators:
Als je écht over tijd dreigt te gaan, dus een dikke 41 weken zwanger bent, kun je zelf nog kijken of een van deze 'middeltjes' de bevalling op weg kan helpen. Bedenk wel dat een bevalling alleen maar kan beginnen als je baarmoeder er rijp genoeg voor is om te bevallen. Zo'n middeltje werkt alleen maar als een eerste aanzetje.